.png)
„Mladi Romi – Herceg Novi“: Istraživanje o obrazovanju romske i egipćanske djece
Izvor, foto: NVO Mladi Romi
NVO „Mladi Romi – Herceg Novi“ organizovala je u Podgorici konferenciju pod nazivom „Zajednički odgovori na izazove u obrazovanju RE djece“, posvećenu predstavljanju rezultata istraživanja i razmjeni iskustava o obrazovanju romske i egipćanske djece u Crnoj Gori.
Konferencija je, kako je saopšteno iz te nevladine organizacije, okupila predstavnike Savjeta Evrope, Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore, UNICEF-a Crna Gora, obrazovnih ustanova, stručnih službi škola, kao i saradnike u socijalnoj inkluziji u oblasti obrazovanja.
U uvodnom dijelu konferencije učesnicima su se obratili Lejla Dervišagić, predstavnica Savjeta Evrope, Svetlana Drobnjak, generalna direktorica Direktorata za predškolsko i osnovno vaspitanje i obrazovanje u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija (MPNI), Dina Knežević, glavna savjetnica u instituciji Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore i Samir Jaha, predstavnik NVO „Mladi Romi – Herceg Novi“.
-Centralni dio konferencije bio je posvećen predstavljanju istraživanja koje je sprovedeno uz saglasnost MPNI i Zavoda za školstvo, kao i pozitivno mišljenje institucije Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore.
Istraživanjem su obuhvaćene tri osnovne škole iz tri grada u kojima se školuje značajan broj romske i egipćanske djece: OŠ „Božidar Vuković Podgoričanin“ u Podgorici, OŠ „Radomir Mitrović“ u Beranama i OŠ „Mileva Lajović Lalatović“ u Nikšiću.
Istraživanje je obuhvatilo i Javnu predškolsku ustanovu „Đina Vrbica“ u Podgorici, odnosno njenu vaspitnu jedinicu – vrtić „Srcolovka“, koji se nalazi na Vrelima Ribničkim-navodi se u saopštenju.
Prema dostavljenim zbirnim podacima za školsku 2026/2027. godinu, dodaju, u tri obuhvaćene osnovne škole upisano je ukupno 957 učenika romske i egipćanske zajednice, dok je u vrtiću „Srcolovka“, u okviru JPU „Đina Vrbica“, upisano 60 djece.
Ističu da posebnu vrijednost istraživanja predstavlja njegov metodološki pristup.
-Prema saznanjima NVO „Mladi Romi – Herceg Novi“, riječ je o prvom ovako temeljnom i sistematičnom istraživanju koje je posebnu pažnju posvetilo koncentraciji romskih i egipćanskih učenika, ne samo na nivou pojedinačnih škola već i njihovom rasporedu unutar odjeljenja, u mjeri u kojoj su odgovarajući podaci bili dostupni.
Takav pristup omogućava detaljnije sagledavanje strukture obrazovnih ustanova, praćenje promjena tokom školskih godina i kvalitetnije planiranje budućih mjera podrške učenicima- naveli su.
Istraživanje je, pored statističkih podataka, obuhvatilo i iskustva saradnika u socijalnoj inkluziji u oblasti obrazovanja, stručnih saradnika i predstavnika uprava obrazovnih ustanova, čime je omogućeno sagledavanje različitih aspekata obrazovanja romske i egipćanske djece.
-Značajan doprinos konferenciji dali su predstavnici obrazovnih ustanova, koji su kroz svoja izlaganja predstavili iskustva iz svakodnevne prakse, postojeće programe podrške i aktivnosti koje sprovode u radu sa djecom i njihovim porodicama-dodaju u saopštenju.
U ovom dijelu konferencije govorili su Jelena Popović, direktorica OŠ „Božidar Vuković Podgoričanin“ iz Podgorice, Bojana Razić, direktorica JPU „Đina Vrbica“, Aleksandar Vujović, direktor OŠ „Radomir Mitrović“ iz Berana i Nada Mitrović, pomoćnica direktora OŠ „Mileva Lajović Lalatović“ iz Nikšića.
Tokom konferencije razgovarano je o značaju redovnog pohađanja nastave, dostupnosti dodatne obrazovne i jezičke podrške, saradnji škola sa roditeljima, kao i ulozi stručnih službi i saradnika u socijalnoj inkluziji u pružanju kontinuirane podrške učenicima.
Posebna pažnja posvećena je predškolskom obrazovanju i značaju pravovremene podrške djeci od najranijeg uzrasta, kako bi se olakšala njihova priprema za polazak u osnovnu školu i obezbijedio kontinuitet podrške tokom daljeg obrazovanja.
-Ovo istraživanje smo pokrenuli kako bismo povezali konkretne podatke sa iskustvima ljudi koji svakodnevno rade sa djecom.
Posebno nam je važno što su se za istim stolom našli predstavnici obrazovnih ustanova i nadležnih institucija, jer upravo kroz takvu saradnju možemo unapređivati podršku romskoj i egipćanskoj djeci tokom njihovog obrazovanja.
Istraživanje smo sproveli u tri grada u kojima se školuje veliki broj djece iz naše zajednice i u kojima naša organizacija, uz podršku Ministarstva ljudskih i manjinskih prava, realizuje i program mentorstva za romske i egipćanske učenike završnih razreda osnovne škole.
Dosadašnja iskustva i rezultati ovog programa dodatno potvrđuju koliko su kontinuirana podrška, individualni pristup i saradnja sa školama važni za uspješno školovanje djece- rekao je Samir Jaha iz NVO „Mladi Romi – Herceg Novi“.
Jedan od važnih ciljeva konferencije bio je dodatno povezivanje obrazovnih ustanova i nadležnih institucija, kako bi se kroz zajednički dijalog razmotrile mogućnosti za unapređenje postojećih programa, razmjenu dobrih praksi i dalji razvoj mjera podrške djeci i njihovim porodicama.
-U nastavku istraživačkog procesa, prikupljeni podaci i pripremljena analiza biće dostavljeni instituciji Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore, radi daljeg razmatranja i uključivanja mišljenja i preporuka ove institucije u završnu obradu istraživanja.
Na osnovu sprovedenog istraživanja biće pripremljene konkretne preporuke za svaku od obuhvaćenih osnovnih škola pojedinačno, kao i za predškolsku ustanovu.
Preporuke će biti zasnovane na prikupljenim podacima, iskustvima obrazovnih ustanova i konsultacijama sa relevantnim institucijama, a biće upućene MPNI, Zavodu za školstvo, Glavnom gradu Podgorica i drugim nadležnim institucijama i lokalnim samoupravama, u skladu sa njihovim nadležnostima.
Cilj je da se rezultati istraživanja iskoriste za planiranje konkretnih i primjenljivih mjera podrške djeci u svakoj od obuhvaćenih ustanova-saopštili su iz NVO Mladi Romi.
Konferencija je, zaključuju, protekla u konstruktivnoj atmosferi, uz kvalitetnu razmjenu iskustava i mišljenja učesnika.
Organizatori su izrazili zahvalnost obrazovnim ustanovama, nadležnim institucijama, međunarodnim partnerima i svim učesnicima na saradnji i doprinosu realizaciji istraživanja i konferencije.
Događaj je organizovan u okviru projekta „ROMA IN: Local Actions for Inclusive Work and Education of Roma in Montenegro“, koji NVO „Mladi Romi – Herceg Novi“ realizuje uz finansijsku podršku Evropske unije i Savjeta Evrope, kroz zajednički program „Horizontal Facility for the Western Balkans and Türkiye“.
.jpg)