Erasmus +: Iskustva SEUŠ Bar
Izvor, foto: Bar info
Autor: Radomir Petrić
Učešće Erasmus+ programa u radu Srednje ekonomsko-ugostiteljske škole Bar (SEUŠ), kroz koji učenici i profesori imaju priliku da usavršavaju znanja i upoznaju druge obrazovne sisteme i kulture, bila je tema “Promenade četvrtkom” Radio Bara.
Mogućnosti obrazovanja, međunarodne saradnje i prilike koje mladima otvaraju vrata ka novim znanjima i iskustvima usklopu Erasmus + osvijetlile su profesorice SEUŠ Jelena Vlahović, Marta Nikolić i Danijela Janjić koje su aktivno uključene u realizaciju Erasmus+ projekata i koje svojim radom doprinose da učenici iz Bara budu dio evropske obrazovne mreže.
-Ovo je program Evropske unije koji podržava obrazovanje, obuku, mlade i sport, sa ciljem unapređenja znanja, vještina i konkurentnosti na tržištu rada kroz međunarodnu saradnju i mobilnost.
Ključni stubovi Erasmus+ programa su mobilnost pojedinaca, saradnja i umrežavanje institucija, kao i podrška razvoju obrazovnih politika.
Tematski ciklusi mijenjaju se na svakih šest godina, a trenutni ciklus (2021–2027) stavlja fokus na inkluziju i različitost, digitalnu transformaciju, održivost i učešće u demokratskom životu-objašnjava osnovni koncept Erasmus+ programa Marta Nikolić.
Ona je podsjetila da počeci učešća ove barske obrazovne ustanove u Erasmus+ programu sežu u 2016. godinu, kada je sa koleginicom Vlahović aktivno učestvovala na međunarodnim konferencijama i događajima širom Evrope.
-Ključni trenutak desio se 2019. godine u Madridu, kada smo zahvaljujući slučajnom susretu sa predstavnikom jedne organizacije postale partneri u Erasmus+ projektu zajedno sa institucijama iz više evropskih zemalja.
Taj projekat je uspješno realizovan u periodu od 2020. do 2023. godine, uz veliku podršku IT koordinatora škole.
Nakon prvog uspješnog projekta, škola je nastavila da učestvuje u novim projektima, posebno u oblasti turizma, što je u skladu sa njenim obrazovnim profilom.
Ovi projekti predstavljaju nastavak prethodnih aktivnosti i dodatno razvijaju kompetencije učenika i nastavnika kroz međunarodnu saradnju-ističe Nikolić.
Aktuelni Erasmus + projekat Smart Tour, u kojem učestvuje SEUŠ, nedavno je predstavljen u Evropskoj kući u Baru, kao nastavak prethodnih Erasmus+ aktivnosti, sa fokusom na unapređenju turizma u manjim i nedovoljno razvijenim destinacijama kroz digitalna rješenja.
Profesorica Jelena Vlahović istakla je da je cilj “Smart Tour” unapređenje turističkih destinacija kroz primjenu digitalnih tehnologija koje omogućavaju kvalitetnije iskustvo za turiste.
“Pametni” turizam, dodaje, podrazumijeva integraciju informaciono-komunikacionih tehnologija kako bi se unaprijedio pristup uslugama, proizvodima i prirodnim resursima.
Posebno je istakla ulogu Grenlanda kao vodećeg partnera u projektu, naglašavajući da su i Grenland i Crna Gora, kao manje i nedovoljno razvijene turističke destinacije, pogodne za razvoj ovakvih pilot projekata.
-Time se omogućava testiranje inovativnih rješenja u realnim uslovima.
“Smart Tour” je prirodan nastavak prethodnih projekata SEUŠ, posebno projekta “DigitAll” (2020–2023) koji je bio fokusiran na digitalno opismenjavanje, kao i projekta “Tournet”, koji je takođe imao za cilj razvoj pametnog turizma kroz međunarodnu saradnju.
Inače, četiri ključna stuba pametnog turizma prema smjernicama Evropske komisije su održivost-ekološka i socijalna, pristupačnost, očuvanje kulturnog nasljeđa i upotreba digitalnih alata.
Na osnovu ovih principa, projekat se fokusira na edukaciju, primjenu praktičnih alata i povećanje zapošljivosti mladih u turizmu-navela je Vlahović.
U sklopu “Smar Tour” urađena je obimna analiza dobre prakse koja uključuje primjere iz brojnih evropskih zemalja poput Slovenije, Španije, Švajcarske, Francuske i Grčke.
-U analizu su uključeni i projekti iz Crne Gore, naročito oni realizovani u Baru kroz IPA projekte, što je izazvalo pozitivne reakcije međunarodnih partnera.
Dakle, i mala destinacija poput Bara može biti primjer uspješnih i inovativnih rješenja u turizmu-napominje Vlahović.
Digitalizaciju kao ključni element “Smart Tour”, posebno kroz razvoj onlajn kurseva, predstavila je profesorica Danijela Janjić koja je objasnila tehničke aspekte projekta.
Ona je naglasila da kursevi nijesu namijenjeni samo učenicima, već i svima zainteresovanima za turizam ili rad u toj oblasti.
-Onlajn platforma koja omogućava pristup edukativnim sadržajima dostupna je putem sajta škole i jednostavna je za korišćenje, čime je omogućeno širokom krugu korisnika da joj pristupe bez većih tehničkih prepreka.
Kursevi su namijenjeni ne samo učenicima, već i profesorima, kao i svim zainteresovanim licima iz turističke privrede.
Kroz onlajn kurseve obrađuju se različiti moduli iz oblasti pametnog turizma, uključujući i primjere dobre prakse.
Poseban značaj daje se razvijanju novih perspektiva kod korisnika, kako bi prepoznali potencijale turizma i u segmentima koji se na prvi pogled ne čine atraktivnim, ali mogu biti interesantni turistima.
Platforma sadrži i praktične zadatke i vježbe, što omogućava aktivno učenje i primjenu znanja.
Ovakav pristup ima široku primjenu i može doprinijeti razvoju ideja koje se mogu implementirati na lokalnom nivou, ali i šire-ukazuje Janjić.
U komentaru složenosti pripreme Erasmus+ projekata, Janjić je ukazala da je riječ o veoma zahtjevnom procesu koji podrazumijeva timski rad i podjelu zadataka među partnerima.
Tehnički najzahtjevniji dijelovi aktuelnog projekta, dodaje, realizovani su uz pomoć međunarodnih partnera, posebno iz Španije, Grčke i Grenlanda, dok su profesori iz škole dali doprinos kroz razvoj pojedinih modula.
Gošće “Promenade četvrtkom” bile su jednoglasne u ocjeni da realizacija ovakvih projekata zahtijeva širok spektar vještina, uključujući digitalne kompetencije, jezičke sposobnosti i timski rad.
Kako se iskustvo povećava, tako i efikasnost u radu raste, a sve veći broj nastavnika se uključuje u projekte što, kako su naglasile, doprinosi razvoju škole i njenih kapaciteta, “posebno u kontekstu evropskih integracija i savremenog obrazovanja”.
-Priprema projekta za konkurs još zahtjevnija od same realizacije.
Potrebno je osmisliti inovativnu i kvalitetnu ideju koja će zadovoljiti stroge kriterijume evaluatora i obezbijediti finansiranje.
Iako i kvalitetni projekti mogu biti odbijeni, zahvaljujući iskustvu partnera, SEUŠ je do sada uspješno realizovala tri projekta.
Veoma je važno upravljanje projektima, uključujući finansijsko planiranje, izvještavanje, promociju-diseminaciju-i komunikaciju rezultata, što zahtijeva i menadžerske i organizacione sposobnosti-ističu sagovornice Radio Bara.
Prema njihovim riječima, SEUŠ je među rijetkima u Crnoj Gori koje aktivno učestvuju u Erasmus+ projektima na nivou srednjih škola, dok su ovakvi programi češći na univerzitetskom nivou.
-Bili smo među pionirima u ovoj oblasti i time otvorili prostor za razvoj međunarodne saradnje u srednjem obrazovanju.
Iako postoje još neke srednje škole koje učestvuju u projektima, SEUŠ se izdvaja po kontinuitetu i rezultatima-ističu sa ponosom.
Proces selekcije učenika za učešće u Erasmus+ projektima predstavila je profesorica Vlahović.
Ona je istakla da postoji jasno definisana procedura koja uključuje javni poziv i kriterijume koje učenici moraju ispuniti.
Ključni element selekcije je motivaciono pismo ili video, putem kojeg učenici pokazuju svoju zainteresovanost i spremnost za učešće.
Učenici SEUŠ su do sada imali priliku da učestvuju u tzv. mobilnostima koje su trajale od mjesec do tri mjeseca, dok su nastavnici učestvovali u kraćim programima poput „job shadowing“-a.
Osim motivacije, važan kriterijum je i poznavanje stranog jezika na nivou B1, kako bi učenici mogli da funkcionišu u međunarodnom okruženju.
-Poseban naglasak stavlja se na otvorenost prema drugim kulturama, spremnost na uvažavanje različitosti i sposobnost prilagođavanja, što se smatra ključnim vrijednostima u okviru Erasmus+ programa-dodaje Vlahović.
Profesorica Nikolić govorila je o snažnim i emotivnim reakcijama učenika kada dobiju priliku da učestvuju u Erasmus+ programima, ističući da je posebno inspirativno posmatrati kako mladi ljudi već u ranom uzrastu počinju da grade snove kroz ovakva iskustva.
-Mnogi učenici ranije nisu imali priliku da putuju Evropom, pa je njihovo uzbuđenje dodatno izraženo kada saznaju da će boraviti u nekoj zemlji o kojoj malo ili ništa ne znaju, upoznavati nove ljude i kulture.
Za SEUŠ je važan prethodnik Erasmus+ programa bio ACES (Akademija centralnoevropskih škola), koji je trajao od 2006. do 2016. godine, u okviru kojeg smo realizovali dva projekta 2011. i 2013. godine, fokusirana na teme socijalnog preduzetništva, analize medija i volontiranja.
Partneri su nam bile škole iz Slovačke, Sjeverne Makedonije i Bugarske, što je omogućilo učenicima međunarodnu saradnju i razmjenu iskustava.
Posebnost ovih projekata bila je aktivna uloga učenika, koji su učestvovali i u organizacionom i menadžerskom dijelu, što danas u Erasmus+ programima uglavnom rade profesori.
Posebno zanimljiv aspekt jeste da među učesnicima često nisu bili najbolji đaci po ocjenama, već učenici koji se inače nisu isticali u tradicionalnom školskom sistemu.
Međutim, upravo ti učenici su pokazali izuzetnu posvećenost, odgovornost i uspjeh u realizaciji projektnih aktivnosti-istakla je Nikolić.
Prema njenim riječima, boravak barskih učenika u Slovačkoj, u internatu u planinskom području Visokih Tatri, za mnoge je bio potpuno novo iskustvo, “upoznali su drugačiji način života i školovanja, što ih je dodatno obogatilo”.
-Razmjene su uključivale i boravke u porodicama vršnjaka u drugim zemljama i studijske posjete različitim evropskim gradovima, uključujući Košice, Sofiju i druge destinacije, što je doprinijelo dubljem kulturnom razumijevanju.
Fokus projekata često je bio i na društveno korisnim temama poput rada sa dječijim domovima.
Kasnije su uslijedile Erasmus+ mobilnosti koje su bile još sadržajnije, omogućavajući učenicima da provedu duži vremenski period u inostranstvu – od mjesec do tri mjeseca.
Tokom tih boravaka učenici su učestvovali u nastavi ili praktičnom radu u gradovima poput Sevilje, Bolonje, kao i u Poljskoj i Sloveniji.
Ova iskustva značajno su doprinijela njihovom ličnom i profesionalnom razvoju-rekla je Nikolić.
Profesorica Janjić istakla je snažan pozitivan uticaj ovih programa na učenike, ističući da su mladi danas sve više zainteresovani za putovanja, učenje i upoznavanje novih kultura.
-Kroz lično iskustvo sa učenicima koji su boravili u Poljskoj, vidim da takva iskustva dovode do značajne promjene u njihovom razmišljanju i percepciji svijeta.
Učenici postaju otvoreniji, sigurniji u sebe i spremniji da prihvate izazove, uključujući jezičke barijere i kulturne razlike.
Ova iskustva im pomažu da razviju nove vještine i znanja koja kasnije primjenjuju u svojoj zajednici.
Takođe se kod njih razvija hrabrost i želja za učenjem, kao i svijest o dostupnosti svijeta i mogućnostima koje im se pružaju-rekla je Janjić.
Ona je dodatno naglasila snažan uticaj Erasmus+ i sličnih programa na lični razvoj učenika.
-Kod mladih se jasno uočava pozitivna promjena – postaju sigurniji, odlučniji i hrabriji u svojim stavovima i planovima za budućnost.
Kroz iskustva boravka u inostranstvu, učenici razvijaju svijest o mogućnostima koje im se nude i pokazuju veću motivaciju za dalji rad na sebi.
Posebno se ističe razlika između formalnog i neformalnog obrazovanja, gdje upravo ovakvi projekti omogućavaju iskustveno učenje koje ima snažniji i trajniji efekat-kaže Janjić.
Profesorica Vlahović je govorila i o značaju interkulturalnosti u Erasmus+ programima.
-Učenici kroz susrete sa drugim kulturama prvenstveno uče o sebi, svom porijeklu i identitetu, ali i o načinima povezivanja sopstvene kulture sa drugima.
Uče kako da prihvate različitosti u vaspitanju, obrazovanju i društvenim vrijednostima.
Ovakve razmjene doprinose formiranju kvalitetnih i otvorenih ličnosti, kao i budućih profesionalaca.
Naša škola je ponosna na postignute rezultate i na svoje učenike koji kroz ove programe stiču široka iskustva i kompetencije-ukazala je Vlahović.
Na pitanje o uticaju projekata na nastavnike, Vlahović odgovara da je napredak značajan.
-Upravo nas učenici motivišu da stalno unapređujemo svoje znanje i da pratimo savremene trendove.
Projekti, obuke i seminari – bilo onlajn ili uživo – doprinose našem profesionalnom, ali i ličnom razvoju.
Posebno bih naglasila koncept cjeloživotnog učenja koji se kroz ove aktivnosti aktivno primjenjuje u obrazovnom sistemu i ima konkretne rezultate-istakla je Vlahović.
Ovom prilikom, profesorice SEUŠ predstavile su i novi projekat u okviru Erasmus+ programa koji se odnosi na unapređenje stručnog obrazovanja na nivou 5 “što je nekada postojalo u obrazovnom sistemu bivše Jugoslavije, ali je kasnije zapostavljeno”.
-Cilj projekta je povećanje kvaliteta i atraktivnosti stručnog obrazovanja u zemljama Zapadnog Balkana.
U projektu učestvuju Crna Gora, Bosna i Hercegovina i Albanija, dok su partneri iz Hrvatske kao vodeći partner, Nizozemske, Italije, kao i institucije poput Centra za stručno obrazovanje Crne Gore, Univerziteta u Banjoj Luci, Privredne komore BiH i privatnog univerziteta u Tirani.
Ova saradnja ukazuje na široku međunarodnu mrežu i ozbiljnost projekta-dodala je Vlahović.
Na kraju razgovora, profesorice su uputile jasnu poruku mladima – ovakve prilike ne treba propuštati!
-Pozivamo učenike, posebno one koji završavaju osnovnu školu, da razmotre upis u SEUŠ upravo zbog mogućnosti koje nude Erasmus+ i slični programi.
Ovakva iskustva doprinose ličnom razvoju, sticanju znanja i otvaranju novih perspektiva.
Takođe, važan aspekt je i dobijanje sertifikata priznatih u Evropskoj uniji, koji mogu biti od značaja pri upisu na fakultete u inostranstvu i apliciranju za stipendije-zaključile su gošće “Promenade četvrtkom”.
.jpg)
 (1) (2).png)
