Bar: Održana Svetosavska akademija
Izvor, foto: Bar info
Autorka: Ivanka Leković
U Sali Doma kulture, u organizaciji Pravoslavne crkvene opštine Bar, održana je Svetosavska akademija.
Episkop dioklijski Pajsije pozdravio je potpredsjednika Vlade Crne Gore Moma Koprivicu, sveštenike i okupljene.
Objasnio je značaj vjere, kao i ulogu crkvenih praznika iz više aspekata, nakon čega je blagoslovio skup.
Svetosavsku besjedu održao je profesor srpskog jezika i književnosti, Veselin Matović iz Nikšića, najavljen sljedećim riječima:
“I on je, kao sin svoga roda, dijete Svetog Save, u odsudnom trenutku dao dobar odgovor. Zajedno sa svojom suprugom Radmilom i još 25 kolega, početkom školske 2004. godine.
U znak protesta zbog preimenovanja i progona srpskog jezika iz crnogorskih škola napustio je katedru i hrabro stao u odbranu srpskog jezičkog i kulturnog identiteta.
Napisao je dvije knjige o preimenovanju jezika: ‘Noć dugih makaza’ i ‘Ćirilica i latinogorica”.
-Neka su vam na zdravlje i spasenje ovi blagosloveni dani u kojima se širom srpskih zemalja sabiramo u čast i slavu Svetoga Save, najsvjetlijeg imena naše duhovne i prosvjetne istorije, utemeljivača srpskog obrazovanja, kulture i identiteta i da taj veliki praznik dočekate u zdravlju i proslavite u duhovnoj radosti-rekao je Matović,
Izlaganje je naslovio “Sveti Sava i naše školstvo”, uz opasku da njega odavno nema u našim školama.
Govorio je o životopisu Svetog Save, kao i legendama koje se na njega odnose, te istakao njegovu prosvjetiteljsku ulogu.
-Sa odvajanjem škole od crkve, a to nije počelo od juče, nego još od osnivanja prvih narodnih škola u srpskom narodu.
Zapravo, sve od Dositeja, je počeo da se krnji primat Svetog Save i svetosavlja u moralnom i kulturnom biću srpskog naroda, posebno u njegovim intelektualnim slojevima, koji se obrazuju uglavnom u protestanskim univerzitetskim centrima po Evropi i koji sve više daju prednost Dositejevom, u odnosu na prosvetiteljstvo Svetoga Save-smatra Matović.
-Ostavljene bez svog zaštitnika i oslonca, škole su tada postale svojevrsna sjemeništa u kojima se i dan danas sprovodi planska ateizacija nad omladinom, a onda i u svim segmentima društva.
Samo su iz takvih škola nastavnici mogli povesti svoje učenike pred Cetinjski manastir da demonstriraju protiv mitropolita Danila Dajkovića, zbog njegovog suprotstavljanja rušenju Njegoševe kapele na Lovćenu.
I samo su se takve škole mogle, tridesetak godina kasnije, odreći imena srpskog jezika i ćirilice-istakao je Matović u svetosavskoj besjedi.
Radikalni ateisti su 1946. sprovodili boljševički dekret, kaže Matović “a pedeset godina kasnije, njihovi nasljednici, mutirani radikalni etnonacionalisti otići će korak naprijed pa će nam pod geslom uvođenja Crne Gore u novi civilizacijski duh i njenog oslobođenja od viševjekovne srpske i svetosavske okupacije, vratiti u škole i javni prostor austro-ugarski okupacioni program iz 1916.”.
-Učinjeno je to sa istom namjerom sa kojom je Sinan paša spalio svetiteljeve mošti na Vračaru.
Sve što je htjela austro-ugarska vlast u okupiranoj Crnoj Gori 1916. imamo danas, 2026. u našem školstvu. I sve je uspostavljeno sa istim namjerama.
Prvo, okupator je tada razorio lovćensku kapelu da bi umjesto nje podigao spomenik caru Franju Josifu.
Zatim je u školama zabranio ćirilicu, srpsku istoriju i epsku narodnu poeziju-kazao je Matović, dodajući da su se u Crnoj Gori usaglasile doktrine Lenjina i Franje Josifa “prva s ciljem uništenja naše svetosavske duhovnosti a druga s ciljem potiranja našeg srpskog jezičkog kulturnog i nacionalnog identiteta. da bi tako udružene, nakon što su prije 57 godina srušile Njegoševu crkvu na Lovćenu, ugasile i svetosavsku svijeću u Nemanjića postojbini”.
Ipak, on je siguran da Sveti Simeon i Sveti Sava nikada nijesu bili prisutniji u Crnoj Gori nego što su danas:
-Kuda god se okrenemo i pogledamo po Crnoj Gori vidimo obnovljene crkve i manastire.
I ne samo oni koji su stradali u komunističkom, nego i oni koji su razoreni u turskom vremenu.
Ne samo sa razumnom nadom, nego i sa dubokim uvjerenjem da će se uskoro Sveti Sava vratiti u naše školske klupe, programe i udžbenike-.
KUD “Sveti Jovan Vladimir” je izveo je splet šumadijskih igara, a pjevačka grupa “Darovi Svetog Jovana Vladimira” dvije autorske pjesme.
Nastupili su i hor “Sveti Jovan Vladimir”, narodni guslar Nikola Krivokapić, izvođač tradicionalne muzike Branka Zečević, kao i polaznici škole vjeronauke, sa dirigentkinjom Aleksandrom Basarab i solistkinjom Nikolijom Panduricom.
Doprinos su dali i najmlađi polaznici škole vjeronauke, koji su izveli igrokaz – priču o igumaniji Hilandara.
Veče je završeno himnom Svetom Savi.
Program su vodili dr Dijana Marojević, profesor Fakulteta dramskih umjetnosti u Beogradu i Pavle Ilić, glumac Gradskog pozorišta Podgorica.
- Tagovi:
- Bar
- Dom kulture
- Akademija
