news-details
Škrinja

Kako je zahvaljujući jednom Stijepoviću iz Risna Aljaska postala 49. država SAD

Izvor: RTS

Nevjerovatna priča o Stijepovićima sa Aljaske nekim čudom nije mnogo poznata, ali je veoma zanimljiva. Sin emigranta iz Risna koji je postao jedan od najuspješnijih rudara tokom zlatne groznice na Aljasci, Majk Stijepović postao je poznati advokat i konačno guverner Aljaske, koja je zahvaljujući njemu postala 49. država SAD.

Majkov otac stigao je u Ameriku sa 18 godina. Iz rodnog Risna, u kojem je rođen 1874. godine, Marko Stijepović zaputio se na dalek put tako što se ušunjao na jedan od brodova koji su prolazili kroz luku i kao slijepi putnik stigao do njujorškog ostrva Staten Ajland.

Posle toga se nastanio u Kaliforniji, ali je zov zlatne groznice na Aljasci bio prejak. U Klondajk se preselio 1897, a prvih godina se bavio trgovinom i opremanjem drugih rudara.

Rudarenjem i sam počinje da se bavi 1902. godine i među prvima otkriva zlato u Ferbanksu, koji je iste godine osnovan.

Dobivši nadimak "Mudri Majk", postao je jedan od najvećih i najuspješnijih rudara na Aljasci i prilično se obogatio.

Dolazak Majka Drugog na svijet

Marko Stijepović je 1919. godine oženio Olgu Bartu, Hrvaticu iz Portlanda u Oregonu, ali ona nije mogla da se prilagodi na život u divljini Aljaske. Godinu dana kasnije brak se raspao.

Ipak, plod njihovog kratkog braka bio je sin – takođe Marko, koji će postati poznat kao Majk Stijepović Drugi.

Majk je odrastao sa Oglom u Oregonu, ali je po sticanju punoljetstva otišao kod oca u Ferbanks. Pravo je položio na Univerzitetu Notr Dam, a završio je i studije umjetnosti na Univerzitetu Ferbanks u državi Vašington.

Tokom Drugog Svjetskog rata pridružio se mornarici, a 1944. godine preminuo mu je otac. Poslije rata nastavio je pravničku karijeru i postao gradski tužilac, a pokrenuo je i privatnu advokatsku kancelariju.

Guverner i državnost Aljaske

Tadašnji guverner teritorije Aljaske Bendžamin Frenk Hajncleman podnio je ostavku 1957. godine, nakon čega je na Aljasku stigao državni sekretar unutrašnjih poslova Fred Siton, koji je tražio potencijalne kandidate.

 

Majk Stijepović (prvi red drugi zdesna) proslavlja proglašenje Aljaske za državu 3. januara 1959. - Vikipedija

Iako se Majk nije ni prijavio za poziciju, Siton je bio veoma impresioniran njime, pa ga je preporučio u Bijeloj kući. Predsednik Dvajt Ajzenhauer nominovao je Majka za guvernera 9. maja, a mandat mu je počeo 5. juna 1957. godine.

Mnogi stanovnici Aljaske bili su skeptični po pitanju federalne vlasti i nije im se dopadala ideja da Aljaska dobije status države, dok Vašington nije vidio velike koristi od uključivanja ogromne, zabačene i rijetko naseljene teritorije u federalne institucije.

Ipak, Majk Stijepović naporno je lobirao širom Aljaske i SAD da bi pridobio podršku, a to je urodilo plodom i Ajzenhauer je potpisao Zakon o državnosti Aljaske.

Nikada više na funkciji

Dobijanjem statusa države, funkcija guvernera teritorije više nije postojala, pa je Majk Stijepović ušao u trku za američki Senat, ali je izgubio.

Ostao je prominentna ličnost u Aljasci, ali nikada više nije držao neku državnu poziciju. Nastavio je da se bavi advokaturom.

Kao i njegov otac, Majk se oženio Hrvaticom, Matildom Barićević iz Portlanda, ali je za razliku od svog oca sa njom ostao u braku do kraja života.

Krajem 70-ih godina odselili su se sa Aljaske u Medford u Oregonu. Imali su čak trinaestoro djece, a jedna od ćerki udala se za legendu NBA lige Džona Stoktona.

Matilda Stijepović preminula je 2003. godine, a Majk 2014. u 95. godini života od povrede glave nakon pada.